ድምፅ መስጠት በሃላኻ ብርሃን

መምረጥ የፒቁዋሕ ነፌሽ (ሕይወትን የማዳን) ጉዳይ አይደለም እንዴ?

መምረጥን ግዴታ የሚያደርጉት በፒቁዋሕ ነፌሽ ላይ ይመሠረታሉ፦ አንድ ድምፅ በሕይወትና በመሬት ጉዳይ ወሳኝ የመሆኑ ዕድል ሩቅ ቢሆን እንኳ በቂ ነው ይላሉ። በዚህች ምድር አደጋ ላይ ያለው ሕይወት መሆኑን እኛም እንስማማለን። ጥያቄው «ድምፁ በተግባር ምን ያደርጋል?» የሚሆነው ለዚህ ነው።

ግዴታው፣ እንደሚቀርበው፣ ሙሉ በሙሉ በውጤቱ ላይ የተመሠረተ ነው፦ በመላው የእስራኤል ሕዝብ (ክላል ይስራኤል) ላይ ጉዳት እንዳይደርስ መከላከልና መልካም ሊያደርጉ የሚችሉትን ማጠናከር። በውጤት ስሌት ላይ የቆመ ግዴታ ውጤቱን እንዳናሰላ ሊከለክለን አይችልም። ስሌቱም በታሪክ መዝገቡ ተጽፏል፦ ሲና፣ ኦስሎ፣ ኬብሮን፣ ጉሽ ቃጢፍ እና የታገደው ሉዓላዊነት፤ ሁሉም የተፈጸሙት እነርሱን ለመከላከል በተመረጡ ፓርቲዎች ነው። (በእስራኤል እያንዳንዱ ፓርቲ የዕጩዎች ዝርዝር ይዞ ይወዳደራል፤ ድምፁም የሚሰጠው ለዚያ ዝርዝር ነው።)

«በርኅሩኁ አምላክ ስውር ምሥጢሮች ምን አገባህ?» የሚለው አባባልስ?

ሕዝቅያስ ልጆቹ ብቁ እንደማይሆኑ በትንቢት መንፈስ (ሩዋሕ ሃቆዴሽ) አስቀድሞ አየ፤ «ብዙ ተባዙ» ከሚለው ትእዛዝም (ልጅ ከመውለድ) ተቆጠበ። ነቢዩ ኢሳይያስም እንዲህ አለው፦ የታዘዝከውን ማድረግ አለብህ፤ በቅዱሱ፣ ብሩክ ይሁን፣ ፊት ደስ የሚያሰኘውን እርሱ ያድርግ (ብራኮት 10a)።

ነገር ግን «ብዙ ተባዙ» በራሱ ትእዛዝ ነው። መምረጥ ደግሞ በራሱ ትእዛዝ አይደለም፤ ግዴታነቱ ከውጤቱ የሚመነጭ ነው። እዚህ የሚመዘነውም የርኅሩኁ አምላክ ስውር ምሥጢሮች ሳይሆን፣ የሠላሳ ዓመት ሕዝባዊ የታሪክ መዝገብ ነው።

የማይመርጥ አይሁዳዊ ለእያንዳንዱ ጠላት ሁለት የድምፅ መስጫ ወረቀቶችን አይሰጥም እንዴ?

ብቻውን ቤቱ ተቀምጦ ምንም የማይናገር ሰው ምናልባት ይሰጥ ይሆናል። የአንድ ማኅበረሰብ ሕዝባዊና ቅድመ ሁኔታ ያለው እምቢታ ግን ለማንም የድምፅ ወረቀት አይሰጥም፤ ይልቁንም የተከለከለ የይሁንታ ማኅተም ነው።

በፍርሃት የተሰጡ ድምፆች ምን እንደሚሆኑም አይተናል። በ1981 ብዙዎች ሌበር እንዳያሸንፍ ድምፃቸውን ከተሒያ ወደ ሊኩድ አዞሩ። ተሒያ ሦስት መቀመጫዎችን አገኘ፤ ሮኒ ሚሎም በካምፕ ዴቪድ ላይ የነበረው ክርክር ማብቃቱን ለክኔሴቱ ተናገረ። ግራ ክንፉን ለማስቆም የተሰጡት ድምፆች ለቆ ለመውጣት እንደ ተሰጠ ይሁንታ ተቆጠሩ (ሃጋይ ሰጋል፣ Yamit, Sof፣ ገጽ 43)።

«ሁሉን ለማዳን ከፊሉን ስጡ» የሚለውስ?

በእያንዳንዱ ምርጫ መራጩ የሚቀርብለት አማራጭ ይህ ነው፦ ከፊሉን ስጡን፤ አለበለዚያ ሌላው ወገን ሁሉንም ይወስዳል። ኬብሮን በ1997፣ ጉሽ ቃጢፍ በ2005፣ ሉዓላዊነት በ2020። ዘንድሮ ሌላው ወገን አይዘንኮት ነው፤ «ሁሉም» የሚባለው ደግሞ ይሁዳና ሰማርያ ነው።

ሚሽና በዚህ ዓይነቱ ሁኔታ ላይ አስቀድሞ ብይን ሰጥቷል፦ እንዲሁም አሕዛብ «ከእናንተ አንዷን ስጡን እናረክሳታለን፤ አለበለዚያ ሁላችሁንም እናረክሳችኋለን» ያሏቸው ሴቶች፣ ሁሉም ይርከሱ እንጂ ከእስራኤል አንዲትን ነፍስ አሳልፈው አይስጧቸው (ቴሩሞት 8:12)። ባርቴኑራ በዚህ ጉዳይ ረቢ ኤሊዔዘርና ረቢ ይሆሹዓ እንደሚስማሙ ይጽፋል። ከዚያ በፊት ባለው ሚሽና ውስጥ ስለ ቴሩማ (ለካህናት የሚሰጥ ቅዱስ ድርሻ) ዳቦዎች እንኳ፣ ረቢ ይሆሹዓ የሚፈቅደው አንዱን በዓለት ላይ ማስቀመጥን ብቻ ነው፤ በአሕዛቡ እጅ መስጠትን አይፈቅድም።

ራምባም በይሶዴ ሃቶራ 5:5 እንዲሁ ይወስናል፤ ይህንንም አንድን ሰው ለሞት አሳልፎ እንዲሰጥ ወደ ተጠየቀ ቡድን ያሰፋዋል። ሞት የሚገባውን በስም የተጠቀሰ ሰው፣ እንደ ቢክሪ ልጅ ሳቤዔ ያለውን፣ አሳልፎ መስጠትን በፈቀደበት ቦታ እንኳ እንዲህ ሲል ያክላል፦ ይህንንም ከመጀመሪያው እንዲያደርጉ አናስተምራቸውም።

መምረጥን ፒቁዋሕ ነፌሽ ለሚሉት፣ ሚሽና ስለ ነፍሳት ያስቀመጠው ሕግ እዚህም ሕግ ነው። በኃይል ከእኛ የሚወሰደው ይወሰዳል። እኛ አሳልፈን የምንሰጠውን ግን እኛው ራሳችን ሰጥተነዋል።

ይህ በተአምር መተማመን አይደለም እንዴ?

ተአምራትን አንጠቅስም (የሩሻልሚ ይቫሞት 16:4)። ከሦስት ቀን በኋላ ከጉድጓድ በወጣው ሰው ታሪክ ላይ ሃላኻ አይመሠረትም።

ተአምሩ፣ ካየነው ሁሉ በኋላ፣ ይህ ፓርቲ በዚህ ጊዜ ከአቋሙ አያፈገፍግም ብሎ መጠበቅ ነው። ቃል ኪዳኑ የሚመሠረተው በተአምር ላይ ሳይሆን በአሠራር ላይ ነው፦ ለፈረመ ብቻ የሚሰጥ ድምፅ፣ እና በተወሰነ ቀን ሊረጋገጥ የሚችል ቃል።

ይህ ግራ ክንፉ እንዲያሸንፍ አይረዳም እንዴ?

ለቆ የመውጣት እርምጃዎችን የፈጸመው ቀኝ ክንፉ ነው፦ ቤጊን በሲና፣ ኔታንያሁ በኬብሮንና በዋይ፣ ሻሮን በጉሽ ቃጢፍ። ይህንንም ያደረጉት ሌላ ማንም ይህን ቢያደርግ አጥብቆ ይታገል በነበረው ጎራ ድምፅ ነው፤ ይህ ጎራ እነርሱን የመረጠ፣ ለፓርቲያቸውም መምረጡን እንዲቀጥል የተነገረው ነበር።

ቃል ኪዳኑ ተግባራዊ የሚሆነው 40,000 ሰዎች ሲፈርሙ ብቻ ነው። እስከዚያ ድረስ ሁሉም እንደፈለገ ይመርጣል። ቃል ኪዳኑ የሚገነባው ድምፁ አስቀድሞ ያልተረጋገጠ የመራጮች ጎራ ነው፤ ከየትኛውም ወገን ያለ ማንኛውም ፓርቲ በፊርማ ሊያሸንፈው ይችላል።